Mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể là vấn đề luôn mang tính thực tiễn cao đối với mỗi chúng ta.

Tập thể là hình thức liên kết cá nhân thành từng nhóm xã hội xuất phát từ lợi ích, nhu cầu về kinh tế, chính trị, đạo đức, thẩm mỹ, khoa học, tư tưởng, nghề nghiệp. Trong mối quan hệ vừa thống nhất, vừa khác biệt, tập thể là phần tử tạo thành xã hội.

– Cá nhân tồn tại trong tập thể với tư cách là đơn vị cấu thành của cái toàn thể, biểu hiện bản sắc của mình thông qua hoạt động tập thể nhưng không hòa tan vào tập thể.

Suy đến cùng, thực chất mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể là quan hệ lợi ích. Sự thống nhất biện chứng giữa cá nhân và tập thể là điều kiện cơ bản đảm bảo sự tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân cũng như tập thể.

Xuất phát từ bản chất xã hội của con người, cá nhân không tồn tại một cách đích thực nếu không gắn với một tập thể nhất định. Cá nhân không thể sống đơn độc, tách mình khỏi tập thể. Đó là cơ sở để hình thành tính tập thể, tính cộng đồng.

Tuy nhiên, tính tập thể sẽ trở nên trừu tượng nếu không dựa trên cơ sở lợi ích. Thông qua lợi ích, hình thành nên sự liên kết giữa cá nhân và tập thể, quy định phương hướng lợi ích của tập thể, nhằm làm cho tập thể vừa bảo đảm lợi ích cá nhân, vừa là điều kiện cho sự phát triển cá nhân. Từ đó mỗi cá nhân lại tác động thúc đẩy tập thể phát triển.

– Sự liên kết giữa cá nhân và tập thể được quy định bởi các mối liên hệ khách quan và chủ quan.

Tính khách quan bắt nguồn từ bản chất xã hội của mọi thành viên, những quy định, quy tắc của tập thể bắt buộc mọi thành viên thực hiện.

Tính chủ quan là năng lực tự tiếp nhận điều chỉnh mọi suy nghĩ và hành vi của cá nhân.

Sự thống nhất giữa tính khách quan và chủ quan ở trên là điều kiện cần thiết để tập thể phát triển lành mạnh.

– Mặt khác, dựa trên cơ sở lợi ích, tính phong phú đa dạng của lợi ích cá nhân trong một tập thể biểu hiện thành nhu cầu phong phú, đa dạng của mỗi con người.

Trong điều kiện hiện thực, tập thể không thể đáp ứng mọi yêu cầu của cá nhân. Điều này dẫn đến mâu thuẫn giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với tập thể.

Tuy nhiên, đó là mâu thuẫn tất yếu nảy sinh trong quá trình vận động và phát triển của cá nhân và tập thể. Bởi vậy, cần phải phát hiện mâu thuẫn một cách kịp thời và phân biệt vị trí các loại mâu thuẫn để giải quyết, trên cơ sở đảm bảo nguyên tắc định hướng về sự phát triển hài hòa, toàn diện nhu cầu, lợi ích của cá nhân và tập thể.

Sự kết hợp hài hòa và toàn diện của quan hệ lợi ích và nhu cầu; sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau trên cơ sở nguyên tắc; ý thức trách nhiệm về nghĩa vụ và hành vi của mỗi cá nhân trước tập thể… là những điều kiện chủ yếu cho sự phát triển của cá nhân, tập thể phù hợp với sự phát triển của xã hội.

– Mối quan hệ biện chứng cá nhân – tập thể đòi hỏi phải chống lại khuynh hướng cực đoan có hại cho sự phát triển của cá nhân và tập thể:

+ Tuyệt đối hóa tập thể, bắt cái cá nhân phải hy sinh một chiều;

+ Hoặc ngược lại, tuyệt đối hóa lợi ích cá nhân để “cái tôi” của chủ nghĩa cá nhân phát triển.

Đây là hai khuynh hướng cần phải loại trừ, nhất là trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.

 

Xin mời các bạn để lại một vài comment về bài viết.

Nếu còn điều gì chưa rõ, bạn hãy để lại câu hỏi ở phần comment để bọn mình có thể giải đáp khi thời gian cho phép nhé!

 

Bài liên quan: https://vndoc.com/nghi-luan-xa-hoi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *