Các mối quan hệ giai cấp – dân tộc và giai cấp, nhân loại luôn có vai trò, vị trí quan trọng trong hệ thống quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử và trong cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, tầng lớp nhân dân lao động vì sự tiến bộ và công bằng xã hội. Nắm được nội dung, ý nghĩa của các mối quan hệ này sẽ giúp chúng ta có cái nhìn biện chứng, tránh phiến diện về nhiều vấn đề liên quan.

1. Quan hệ giai cấp – dân tộc

Trong một cộng đồng dân tộc bao giờ cũng có nhiều giai cấp và các tầng lớp xã hội khác nhau cùng chung sống. Lợi ích dân tộc là lợi ích chung của tất cả các giai cấp, các lực lượng xã hội sống trong cộng đồng ấy. Mỗi một giai đoạn phát triển cụ thể của lịch sử, giai cấp nào có lợi ích gắn liền với phương thức sản xuất thống trị, giai cấp đó sẽ trở thành lực lượng tiêu biểu và lãnh đạo dân tộc.

Tuy nhiên, trong các xã hội và phương thức sản xuất tồn tại dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, lợi ích của giai cấp thống trị và lợi ích của dân tộc không phải khi nào cũng thống nhất, thậm chí nhiều khi trái ngược và đối lập với lợi ích dân tộc.

Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, phương thức sản xuất dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, lực lượng sản xuất thuộc về quyền sở hữu chung của cả xã hội, thì lợi ích giai cấp về cơ bản phù hợp với lợi ích của cả cộng đồng dân tộc. Đương nhiên, sự phù hợp được thể hiện trong quá trình giải quyết đúng đắn các mâu thuẫn.

Ngày nay, chừng nào trong xã hội còn giai cấp đối kháng và đấu tranh giai cấp, vấn đề quan hệ giữa giai cấp và dân tộc được giải quyết trên lập trường giai cấp nhất định.

2. Quan hệ giai cấp, nhân loại

Nhân loại là khái niệm chỉ toàn thể cộng đồng người sống trên trái đất từ hàng triệu năm nay.

Vấn đề lợi ích nhân loại là những vấn đề có liên quan đến sự sống còn của cả loài người, ví dụ như vấn đề chống dịch bệnh Covid-19, chống chiến tranh hạt nhân, bảo vệ môi trường… Lợi ích nhân loại là những nhân tố đáp ứng yêu cầu phát triển của cả loài người, ở mọi quốc gia, không phân biệt sự khác nhau về giai cấp, dân tộc, tôn giáo…

Tuy nhiên, trong xã hội có giai cấp, lợi ích nhân loại là không thể tách rời với lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc, và do đó nó bị chi phối bởi lợi ích giai cấp.

Lợi ích của giai cấp tiến bộ phù hợp với lợi ích của nhân loại. Các giai cấp phản động đối với lịch sử thì lợi ích của giai cấp về căn bản mâu thuẫn với lợi ích chung của dân tộc và lợi ích toàn nhân loại.

Chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ ra rằng, muốn giải phóng mình, giai cấp vô sản phải giải phóng toàn nhân loại khỏi áp bức và nô dịch của chủ nghĩa tư bản. Vì vậy, lợi ích giai cấp của giai cấp vô sản về căn bản phù hợp với lợi ích của nhân loại.

 

Xin mời các bạn để lại một vài comment để Ban biên tập bọn mình có thêm định hướng nhé! (ngắn thôi cũng được, kiểu như: “Bài viết còn sơ sài!”, hay “Cũng đủ ý!”. :-D).

Nếu còn điều gì chưa rõ, bạn hãy để lại câu hỏi ở phần comment để bọn mình có thể giải đáp khi thời gian cho phép nhé!

 

Bài liên quan:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *